To on najpewniej przejmie władzę po Orbanie. Kim jest Peter Magyar?
Peter Magyar, przewodniczący partii TISZA, która zdecydowanie prowadzi według cząstkowych wyników wyborów na Węgrzech, w ostatnich dwóch latach wyrósł na lidera węgierskiej opozycji. Co o nim wiemy?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Kim jest Peter Magyar?
- Z jakiej rodziny pochodzi?
- Jakie jest jego wykształcenie?
- Jak wyglądały początki jego kariery?
- W jakich okolicznościach Magyar zwrócił się przeciwko Viktorowi Orbanowi?
- Co zarzucają Peterowi Magyarowi jego przeciwnicy?
- Jak prezentują się sondaże na kilka dni przed wyborami parlamentarnymi?
Obecne projekcje składu przyszłego parlamentu - włączając głosy oddane na listy krajowe i w jednomandatowych okręgach wyborczych - przewidują 136 mandatów dla Tiszy, 56 dla Fideszu i KDNP oraz 7 dla Mi Hazank - wynika z danych Narodowego Biura Wyborczego (NVI) po podliczeniu 60, 24 proc. głosów.
>>> WYNIKI WYBORÓW NA WĘGRZECH. SPRAWDŹ TUTAJ <<<
Peter Magyar - wykształcenie i początki kariery
Peter Magyar (ur. 16 marca 1981 roku w Budapeszcie) to węgierski prawnik, przedsiębiorca i polityk, poseł do Parlamentu Europejskiego X kadencji (od 2024), lider Partii Szacunku i Wolności (TISZA).
Wychował się w rodzinie o tradycjach intelektualnych. Jego ojcem jest prawnik István Magyar, matką - Mónika Erőss, wnuczka sędziego Sądu Najwyższego Pála Erőssa, a dziadkiem - kompozytor Ferenc Szabó.
Peter Magyar studiował prawo na Uniwersytecie Eötvösa Loránda w Budapeszcie oraz na Uniwersytecie Humboldta w Berlinie w ramach programu Erasmus. Dyplom zdobył w 2004 roku na Wydziale Prawa Katolickiego Uniwersytetu Pázmány Péter.
We wrześniu 2018 roku objął kierownictwo Dyrekcji Prawnej UE państwowego banku MBH, należącego do oligarchy Lőrincza Mészárosa - bliskiego sojusznika Vktora Orbana. Magyar szybko awansował na stanowisko dyrektora generalnego i członka zarządu, stając się kluczową figurą w sektorze bankowym. Jednocześnie budował sieć powiązań z rządem, m.in. doradzając wicepremierowi László Palkovicsowi w sprawach obronnych i energetycznych. Ułatwiała to Magyarowi Judit Varga - w latach 2019-2023 ministra sprawiedliwości, a w latach 2006-2023 - jego żona. Pracował także m.in. w ministerstwie spraw zagranicznych oraz w stałym przedstawicielstwie Węgier przy UE.
Od człowieka Orbana do lidera TISZY
Peter Magyar przez lata był członkiem partii Fidesz, jednak zmieniło się to w 2024 roku. Na początku lutego wybuchł skandal z udziałem ówczesnej prezydentki Węgier Katalin Novák, która ułaskawiła Endre Kónyiego - zastępcę dyrektora państwowego domu dziecka pod Budapesztem, który miał zmuszać dzieci do ukrywania przypadków wykorzystywania seksualnego przez dyrektora placówki, Jánosa Vásárhelyiego. Za aferę politycznie zapłaciła także - była już - żona Magyara Judit Varga, której podpis także widniał na akcie ułaskawienia.
Na fali publicznego oburzenia Magyar w wystąpieniu na platformie YouTube skrytykował stworzony przez Orbana system władzy za korupcję, argumentując tym swoje odejście z Fideszu. Węgry określił jako "państwo, w którym kilka rodzin posiada połowę kraju". Wystąpienie dotarło do miliona osób - ok. 10 proc. ludności Węgier.
Wykorzystując społeczne oburzenie do ujawnienia nieprawidłowości i dysfunkcji państwa, Magyar podkreślał, że przemawia jako "insider" - człowiek z wnętrza obozu władzy.
Zorganizował wówczas największe od lat protesty, odszedł ze stanowisk w przedsiębiorstwach państwowych i stanął na czele mało znanej Partii Szacunku i Wolności (TISZA). W czerwcu 2024 roku TISZA zajęła drugie miejsce w wyborach do Parlamentu Europejskiego, gdzie dołączyła do Europejskiej Partii Ludowej.
Magyar - urodzony i wychowany w Budapeszcie prawnik - zdał sobie sprawę z dominacji Fideszu na prowincji i wpływie mniejszych ośrodków na wynik wyborów. Od dwóch lat przemierza Węgry, a przed niedzielnymi wyborami obrał sobie za cel odwiedzenie wszystkich 106 okręgów wyborczych kraju.
W maju 2025 roku wyruszył w pieszą wędrówkę o długości ok. 300 kilometrów z Budapesztu do Oradei w Rumunii. Marsz, określany jako "milion kroków na rzecz pokoju i jedności narodowej”, miał zjednoczyć naród i być wyrazem sprzeciwu wobec polityki Orbana.
Liderzy Tiszy w politycznym przekazie skupiają się na korupcji władz, złym stanie usług publicznych i zubożeniu kraju. Magyar obiecuje jasne opowiedzenie się Węgier po stronie Zachodu i odblokowanie unijnych funduszy, których wypłatę wstrzymano ze względu na naruszenia zasad praworządności przez rząd Viktora Orbana.
Wobec faktu, że znaczna część mediów na Węgrzech jest kontrolowana przez władze, lider opozycji zwraca się do Węgrów osobiście podczas licznych wystąpień publicznych i poprzez portale społecznościowe.
Hasłem wyborczym jego kampanii jest "Teraz albo nigdy!" z przekreślonym "albo nigdy", co ma podkreślać powagę sytuacji.
Krytycy Magyara zarzucają mu hipokryzję - przez lata korzystał z przywilejów reżimu, a jego rozwód z Judith Vargą w 2023 roku ujawnił konflikty rodzinne i finansowe. W kwietniu 2024 został skazany na 90 tys. euro grzywny za rzekome zniesławienie prokuratora generalnego Pétera Bárándy, co uznał za polityczną zemstę. Orban i jego środowisko określają Magyara jako "marionetkę" Brukseli i prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego. Magyar odpowiada, że żadna z zagranicznych stolic nie powinna decydować o losie Węgrów i zarzuca Orbanowi zależność od Moskwy.
Posłuchaj:
W "Poranku TOK FM" rozmawialiśmy o nadchodzących wyborach na Węgrzech i możliwym przełomie po latach dominacji Viktora Orbana. Gościem audycji był dr Andrzej Sadecki z Ośrodka Studiów Wschodnich, który analizował mechanizmy utrzymywania władzy przez Fidesz - od znaczenia głosów diaspory, przez jednomandatowe okręgi wyborcze, po kontrowersje związane z kupowaniem poparcia na prowincji. Choć system sprzyja rządzącym, sondaże wskazują na realną szansę zwycięstwa opozycyjnej TISZY. Jeśli tak się stanie, jak podkreślił ekspert, Viktor Orban może zrobić wszystko, by utrudnić nowej władzy przejęcie rządów. W rozmowie przyglądaliśmy się też nastrojom społecznym: zmęczeniu po 16 latach rządów, końcu okresu względnego dobrobytu i skutkom wysokiej inflacji, która szczególnie dotknęła Węgrów w ostatnich latach. Czy młodsze pokolenie rzeczywiście odwraca się od Viktora Orbana? I co ewentualna porażka oznaczałaby dla jego pozycji wewnątrz Fideszu?
Donald Trump i jego współpracownicy postanowili zaangażować się w kampanię wyborczą Viktora Orbána przed niedzielnymi wyborami parlamentarnymi. O działaniach Donalda Trumpa i jego administracji, które ingerują w wewnętrzną politykę krajów europejskich rozmawialiśmy w TOK FM z Jerzym Markiem Nowakowskim, dyplomatą i publicystą. Analizowaliśmy model władzy, który zbudował Viktor Orban, a który jest tak bardzo atrakcyjny dla polityków związanych z ruchem MAGA i komentowaliśmy zbliżenie się Węgier i Rosji oraz relacji między Putinem a obecnym premierem Węgier.
Źródło: PAP, Wikipedia, TOK FM
